Büyük projelerde radyatör tedariki nasıl planlanır?

12 Ekim 2026 · Yazan: Burak Çoşkun · 4 dk okuma

Kamu binası ve büyük projelerde radyatör tedariki, mekanik projedeki ısı kaybı hesabından çıkarılan mahal listesiyle başlar. Her mahal için model, eksen ölçüsü ve dilim sayısı belirlenir, gruplar bu listeye göre etiketlenir ve sevkiyat şantiyenin iş programına uygun partilere bölünür. Test raporu ve uygunluk belgeleri ise teklif aşamasında dosyaya eklenir; böylece yanlış ölçü, eksik grup ve teslimde karışıklık büyük ölçüde önlenir.

Mahal listesi neden ilk adımdır?

Bir okulda, hastane ek binasında ya da hizmet binasında yüzlerce radyatör grubu bulunabilir. Bu grupların her biri farklı bir odaya, farklı bir duvara ve çoğu zaman farklı bir dilim sayısına karşılık gelir. Mahal listesi, bu bilgilerin tek bir tabloda toplandığı ve tedarikçi, müteahhit ve kontrol mühendisinin aynı belgeye baktığı ortak dildir.

İyi hazırlanmış bir mahal listesinde en azından şu sütunlar bulunur:

Liste ne kadar ayrıntılı olursa teklif o kadar kesin olur. Mahal listesi henüz yoksa mimari plan ve oda alanlarıyla bir ön hesap yapılabilir, ancak kesin sipariş mekanik projeye dayanmalıdır.

Keşif: proje ile saha arasındaki farkı kapatmak

Kâğıt üzerindeki proje ile şantiyedeki gerçek durum her zaman örtüşmez. Özellikle tadilat ve güçlendirme projelerinde keşif, yanlış ölçüyle üretilmiş grupların sahaya gelmesini engeller. Keşifte bakılması gerekenler:

• Parapet yüksekliği: Pencere altına girecek radyatörün yüksekliği parapete göre seçilir. Katalogda radyatörün alt kenarı yerden 100 mm yukarıda gösterilir.
• Mevcut tesisat ekseni: Eski radyatörlerin yerine yenisi takılacaksa bağlantı aralığı ölçülür ve en yakın eksen ölçüsü seçilir.
• Duvar yapısı: Katalogdaki montaj 8 mm dübel, 5×50 vida ve askı aparatıyla yapılır; gazbeton ya da hafif bölme duvarlarda uygun dübel önceden belirlenmelidir.
• Kullanılabilir duvar uzunluğu: Uzun derslik pencerelerinde tek grup yerine iki grup gerekebilir. Bir grup 2 ile 40 dilim arasında olur; 40 dilimi aşan sonuçlar iki radyatöre bölünür.

Dilim hesabı ve model standardizasyonu

Büyük bir projede mümkün olduğunca az sayıda eksen ölçüsüyle çalışmak hem üretimi hem montajı sadeleştirir. Aynı katta ya da aynı tip mahallerde tek bir eksen seçmek, yedek dilim ve aksesuar takibini de kolaylaştırır. Almira NF500 Ultra'nın beş eksen seçeneği ve dilim başına ısıl gücü (EN 442, ΔT50) şöyledir:

• 350 mm eksen (430 mm yükseklik): 93 W/dilim
• 500 mm eksen (580 mm yükseklik): 121 W/dilim
• 600 mm eksen (680 mm yükseklik): 143 W/dilim
• 700 mm eksen (780 mm yükseklik): 153 W/dilim
• 800 mm eksen (880 mm yükseklik): 168 W/dilim

Sistemin çalışma sıcaklığı hesaba mutlaka girmelidir. Kazan ya da kombi 70/50 °C'de çalışacaksa 500 mm'lik dilimin gücü 121 W'tan yaklaşık 89 W'a düşer; dilim sayıları bu değere göre çıkarılmazsa mahaller hedef sıcaklığa ulaşmaz. Çok katlı yapılarda statik basınç da dikkate alınır; NF500 Ultra 16 bar çalışma basıncına göre üretilir. Ürünün tüm teknik değerleri Almira NF500 Ultra sayfasında yer alıyor.

Gruplama, etiketleme ve paketleme

Dilimler nipel ve contayla birleştirilerek mahal listesindeki her satır için ayrı bir grup hâline getirilir. Her gruba mahal koduyla eşleşen bir etiket konur: blok, kat, mahal numarası ve dilim sayısı etiketten okunabilmelidir. Şantiyede bir grubu yanlış odaya taşımak sıradan bir hatadır; etiket bu hatanın düzeltilmesini dakikalara indirir.

Paketleme ve taşıma planında ağırlık ve hacim önemlidir. NF500 Ultra'nın 500 mm eksenli dilimi 1,40 kg'dır; 20 dilimlik bir grup yaklaşık 28 kg eder. 800 mm eksende dilim ağırlığı 2,10 kg'dır ve 30 dilimlik bir grup 63 kg'a ulaşır; bu tür gruplar iki kişiyle taşınmalıdır. Gruplar paletlere blok ve kat sırasına göre dizilirse boşaltma sırasında ayıklama ihtiyacı kalmaz. Sistemin dolum hacmini hesaplayan tesisatçı için dilim başına su hacmi de listede yer almalıdır (500 mm eksende 0,47 l/dilim).

Sevkiyat planı ve şantiye teslimi

Tüm radyatörlerin şantiyeye bir seferde gelmesi depolama sorununa yol açar. Boyalı yüzeyler inşaatın tozuna, darbelere ve neme açık kalır. Daha düzenli bir yöntem, sevkiyatı montaj programına göre partilere bölmektir:

1. İş programından hangi blok ve katın ne zaman montaja hazır olacağı belirlenir.
2. Her parti, o blok ve katın mahal listesindeki gruplardan oluşur.
3. Teslimde adet, dilim sayısı ve etiketler listeyle karşılaştırılır; ambalaj hasarı varsa tutanağa yazılır.
4. Gruplar montaja kadar ambalajında, kuru ve korunaklı bir alanda bekletilir.
5. Montaj sonrası tesisatın sızdırmazlık testi yapılır, sistem yıkanır ve ardından devreye alınır.

Teslimde yapılan karşılaştırmanın yazılı olması, sonradan ortaya çıkan eksik ya da hasarlı grupların kimin sorumluluğunda olduğunu netleştirir. Bu yüzden teslim tutanağında parti numarası, blok ve kat bilgisi, teslim alan kişinin adı ve varsa hasar notları yer almalıdır.

Sahada bir mahalde değişiklik olursa dilim sayısı sonradan değiştirilebilir. Dilimler nipel ve contayla eklenip çıkarılabildiği için grubun tamamını yeniden sipariş etmek gerekmez.

İhale dosyası ve belgeler

Kamu ihalelerinde ve kontrol teşkilatı olan projelerde radyatörün teknik değerlerinin belgeyle desteklenmesi beklenir. Teknik şartnamede genellikle ısıl gücün hangi standarda ve hangi ΔT koşuluna göre verildiği, çalışma basıncı, boya türü ve rengi sorulur. Bu soruların cevabı hazır belgelerle verilmelidir.

Wellini'nin belgeler sayfasında Almira NF500 Ultra için TSE test raporu, CE/EU belgesi ve bağımsız bir Avrupa laboratuvarı olan Politecnico di Milano'nun test raporu yer alır. Isıl güç değerleri EN 442 standardına göre ΔT50 koşulunda verilir. Wellini markası ve radyatör tasarımları Türk Patent ve Marka Kurumu'nda tescillidir; tescil belgeleri de aynı sayfadadır. İhale dosyası için belge kopyası gerektiğinde talep edilebilir.

Wellini 2012'den beri alüminyum döküm radyatör tedarik ediyor; 150'yi aşkın proje referansının çoğu okul ve eğitim yapısıdır, İstanbul'daki İPKB okul yatırımları da bunlar arasındadır. Bu projelerden örnekler eğitim yapıları sayfasında görülebilir. Projenizin mahal listesini ya da planlarını teklif formu üzerinden iletirseniz dilim hesabı ve gruplama listeye göre hazırlanır.

Büyük projelerde radyatör tedariki nasıl planlanır?: sık sorulan sorular